11. februar - Međunarodni dan žena u nauci

Od odluke Ujedinjenih nacija donete 2015. godine, 11. februar se obeležava kao Međunarodni dan žena u nauci. Iako su u 19. i 20. veku dominirale ovim poljem, samo oko 15% devojaka danas bira studije iz područja STEM-a, a glavni razlog za to su stereotipi koji ih udaljavaju od ovih oblasti. Ipak, nekolicina žena kroz istoriju je ostavila neizbrisiv naučni trag, a jedna od njih je Frances Allen.

Diplomirala je matematiku, a na master studijama se zainteresovala za računarstvo i prihvatila posao u IBM istraživačkom centru gde je provela narednih 45 godina svoje karijere. Bila je prvi ženski IBM Fellow, što je najviša pozicija koju naučnik, inženjer ili programer u ovoj kompaniji može da dostigne, a istu titulu nosila je i u Institutu inženjera elektrotehnike i elektronike (IEEE), Udruženju za računarske mašine (ACM) i Muzeju računarske istorije. Bila je član Nacionalne akademije inženjera, Američkog filozofskog društva i Američke akademije umetnosti i nauke.

Dobitnik je brojnih prestižnih priznanja i nagrada, a najznačajnija potvrda za njen izuzetan rad iz oblasti računarstva visokih performansi došla je 2006. godine sa Tjuringovom nagradom. Posle dugih 40 godina od kako se ovaj pandan Nobelovoj nagradi za računarstvo dodeljuje, po prvi put je otišao u ruke jedne žene. Tom prilikom izrazila je zadovoljstvo ali i zabrinutost smatrajući da su i mnoge žene pre nje zaslužile priznanja, a ona su izostala. Izjavila je da se nada da će to pružiti više šansi ženama u nauci, računarstvu i inženjerstvu. Značajan deo karijere posvetila je mentorstvu mladih žena. U njenu čast, od 2022. godine IEEE dodeljuje nagradu za inovativni rad u računarstvu koja nosi njeno ime.

Ana Edelinski